Alan Adı Nasıl Seçilir? .com mu, .com.tr mi?

Alan adı, bir kez seçtikten sonra yıllarca kartvizitinizde, tabelanızda, araç giydirmenizde ve e-posta adresinizde taşıyacağınız bir isimdir. Sonradan değiştirmek mümkündür ama zahmetlidir: basılı malzemeler, sosyal medya bağlantıları, arama motorundaki geçmiş ve müşterilerin alışkanlıkları bir anda eskir. Bu yüzden birkaç dakikalık acele bir karar yerine, birkaç gün düşünülmüş bir seçim yapmak her zaman daha ekonomiktir.

Ewreka olarak yeni site projelerinin ilk görüşmesinde neredeyse her zaman alan adını da konuşuyoruz. Aşağıda iyi bir alan adının özelliklerini, Türkçe karakter meselesini, .com ile .com.tr arasındaki farkı ve markanızı korumak için atabileceğiniz basit adımları anlatıyoruz.

İyi bir alan adının özellikleri

Teknik olarak neredeyse her isim alan adı olabilir; ama iyi bir alan adı, insanların kolayca hatırlayıp hatasız yazabildiği addır. Bir isim düşündüğünüzde şu testlerden geçirin:

• Telefonda söylendiğinde yazılabiliyor mu? "Tireli mi, bitişik mi, i'si noktalı mı?" diye açıklama gerektiren isimler müşteri kaybettirir.
• Kısa mı? Kısa olması zorunlu değil ama uzun isimler yazım hatasına daha açıktır. Okunduğunda tek nefeste söylenebilmeli.
• Tire ve rakam kullanmaktan kaçınıyor mu? "ewreka-digital" ile "ewrekadigital" arasındaki fark sözlü aktarımda kaybolur. Rakamlarda da "3 mü, üç mü?" sorusu doğar.
• Markanızla aynı ya da çok yakın mı? Tabeladaki isim ile alan adı ne kadar örtüşürse o kadar iyidir.
• İleriye dönük mü? Bugün yalnızca bir şehirde ya da tek bir ürünle çalışıyor olabilirsiniz. İsme şehir ya da ürün adı koymak, ileride büyüdüğünüzde dar gelebilir.
• Yanlış okunmaya açık mı? Kelimeler bitişik yazıldığında istenmeyen anlamlar oluşabiliyor. İsmi küçük harflerle yazıp birkaç kişiye okutmak bu riski ortaya çıkarır.

Aklınızda bir isim yoksa ya da istediğiniz isim doluysa, isim bulucu aracımız anahtar kelimelerinizden yola çıkarak alternatif öneriler üretir. Beğendiğiniz seçenekleri alan adı sorgulama aracıyla farklı uzantılarda hemen kontrol edebilirsiniz.

Türkçe karakter sorunu: ç, ğ, ı, ö, ş, ü

Bugün teknik olarak Türkçe karakter içeren alan adları kaydedilebiliyor. Ancak bu isimler arka planda "xn--" ile başlayan, okunması güç bir koda dönüştürülerek çalışır. Bazı e-posta programları, eski cihazlar ve çeşitli yazılımlar bu adresleri düzgün göstermeyebilir ya da kodlu hâliyle gösterebilir.

Daha pratik bir sorun da şu: Müşterileriniz isminizi yazarken Türkçe karakter kullanıp kullanmayacağını bilmez. "Güneş Yapı" adlı bir işletme için kimi "gunesyapi", kimi "güneşyapı" yazar. Bu nedenle genel önerimiz, ana alan adını Türkçe karaktersiz seçmek; markanız için önemliyse Türkçe karakterli hâlini de kaydedip ana adrese yönlendirmektir. E-posta adreslerinde ise yalnızca Türkçe karaktersiz alan adını kullanmanızı öneririz.

.com, .com.tr, .net ve .tr: Farklar neler?

Uzantı, alan adının noktadan sonraki kısmıdır. Arama motorları açısından uzantıların biri diğerinden "daha değerli" değildir; ancak ülke uzantıları, sitenin hangi ülkeye hitap ettiği konusunda bir işaret taşır. Asıl fark, ziyaretçinin algısında ve kullanım amacındadır.

Yalnızca Türkiye'de hizmet veren bir işletmeyseniz .com.tr güçlü bir seçimdir. Yurt dışından müşteri bekliyorsanız ya da bunu planlıyorsanız .com'u ana adres yapmak daha mantıklı olabilir. Çoğu durumda en sağlıklısı, ikisini birden kaydetmek ve birini ana adres seçmektir.

.tr uzantılarında ne değişti?

Uzun yıllar boyunca .com.tr gibi uzantıları almak için marka tescil belgesi, ticaret sicil kaydı gibi belgeler istenirdi ve bu süreç birçok küçük işletme için caydırıcıydı. Eylül 2022'de .tr uzantılı alan adlarının yönetimi TRABIS adı verilen yeni sisteme geçti. Bu geçişle birlikte .com.tr başta olmak üzere birçok .tr uzantısı belge şartı aranmadan, ilk başvurana tahsis edilebilir hâle geldi. Aynı dönemde doğrudan .tr uzantısı da (firmaniz.tr gibi) kayda açıldı.

Kayıt sırasında başvuru sahibinin kimlik ya da vergi bilgilerinin doğrulanması gibi adımlar hâlâ söz konusu olabilir ve kurallar zaman içinde güncellenebilir. Bu yüzden kayıt öncesinde, alan adını alacağınız firmanın güncel koşullarını kontrol etmenizi öneririz. Pratik sonuç şu: Eskiden belge yüzünden ertelediğiniz .com.tr adresini bugün çok daha kolay alabilirsiniz; aynı kolaylık başkaları için de geçerli olduğundan, istediğiniz ismi beklemeden kaydetmek akıllıca olur.

Anahtar kelimeli alan adı mı, marka adı mı?

"diyarbakirtesisatci.com" gibi hizmet ve şehir içeren alan adları bir dönem çok popülerdi. Bugün arama motorları alan adındaki kelimeye eskisi kadar ağırlık vermiyor; sıralamayı belirleyen asıl şey içerik, kullanıcı deneyimi ve işletmenin güvenilirliği. Anahtar kelimeli isimlerin bir de dezavantajı var: Akılda kalmaları ve marka gibi algılanmaları zordur, işiniz farklılaştığında da isim dar gelir.

Genel önerimiz, marka adınızı alan adı yapmanız. Marka adınız zaten hizmetinizi anlatıyorsa ne âlâ; anlatmıyorsa bunu sitenin içeriğiyle, sayfa başlıklarıyla ve Google İşletme Profili gibi araçlarla tamamlamak daha sağlıklı bir yoldur.

Sık sorulan bir başka durum da resmi şirket unvanı ile tabelada kullanılan ismin farklı olması. Örneğin resmi unvan uzun bir "Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi" ifadesi içeriyorken müşteriler sizi kısa bir isimle tanıyor olabilir. Alan adında müşterinin bildiği ismi kullanın; resmi unvan sitenin iletişim ve yasal bilgiler bölümünde zaten yer alacaktır. Müşterinin aklındaki isimle adres çubuğuna yazdığı isim ne kadar örtüşürse, sizi bulması o kadar kolaylaşır.

Markanızı korumak için birden fazla uzantı

Ana alan adınızı seçtikten sonra yakın varyasyonları da kaydetmek, hem müşterilerinizin yanlış adrese gitmesini hem de başkalarının adınızı kullanmasını zorlaştırır. Bütçenize göre şu sırayla düşünebilirsiniz:

1. Ana alan adınızın .com ve .com.tr hâlleri
2. Varsa Türkçe karakterli versiyonu
3. Sık yapılan yazım hataları (çift harf, bitişik ya da ayrı yazım)
4. Planlıyorsanız .tr ve sektörünüze uygun diğer uzantılar

Ek alan adlarının hepsi için ayrı site yapmanız gerekmez; tamamını ana adresinize kalıcı yönlendirme ile bağlamak yeterlidir. Şunu da hatırlatalım: Alan adı kaydı, marka tescilinin yerine geçmez. Markanızı hukuki olarak korumak istiyorsanız marka tescili konusunda bir uzmana danışmanız gerekir.

Beş adımda alan adı seçme süreci

Ekip içinde ya da ortaklarla isim tartışması uzayıp gidiyorsa, aşağıdaki süreç kararı hızlandırır:

1. Liste çıkarın. Marka adınızı, kısaltmalarını ve işinizi anlatan iki üç kelimeyi yazın. Bu aşamada eleme yapmayın; on beş yirmi aday olsun.
2. Müsaitliğe bakın. Adayları .com ve .com.tr uzantılarında sorgulayın, ikisi de doluysa listeden çıkarın ya da kenara not edin.
3. Sesli okuma testi yapın. Kalan isimleri birkaç kişiye telefonda söyleyin ve yazmalarını isteyin. Hatasız yazılanlar bir sonraki tura geçer.
4. Sosyal medya kullanıcı adlarını kontrol edin. Aynı isim büyük platformlarda da boşsa, markanızı her yerde tutarlı gösterebilirsiniz.
5. Karar verin ve hemen kaydedin. Beğendiğiniz ismi günlerce beklemek, başkasının kaydetmesi riskini doğurur. Kayıt ücreti düşüktür; vazgeçerseniz yenilememeniz yeterli.

Bu süreç birkaç saat sürer ama ileride "keşke başka bir isim seçseydik" demenizi büyük ölçüde önler. Bizim deneyimimizde en çok pişmanlık yaratan seçimler, son anda ve tek kişinin beğenisiyle yapılan seçimler oluyor.

Kayıt yaparken dikkat edilecekler

• Kayıt sahibi siz olun. Alan adını ajans ya da yazılımcı alsa bile kayıt sahibi bilgilerinde işletmenizin adı yer almalı.
• Otomatik yenilemeyi açın. Yenileme tarihini kaçırmak, alan adının başkasının eline geçmesine yol açabilir. İletişim e-postanızın güncel olduğundan emin olun.
• Yönetim paneline erişiminiz olsun. DNS ayarları, yönlendirme ve transfer işlemleri bu panelden yapılır.
• Kurumsal e-postayı baştan planlayın. Alan adı hazır olduğunda isim@firmaniz.com biçiminde adresler kullanmak, ücretsiz e-posta servislerine göre çok daha güven verir. Kurumsal mail kurulumunu site projesiyle birlikte yapmak işleri kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

.com.tr mi daha iyi, .com mu?

İkisinin arasında arama motoru açısından bir üstünlük yok. Yalnızca Türkiye'ye hizmet veriyorsanız .com.tr yerel güven algısı sağlar; yurt dışına açılmayı düşünüyorsanız .com daha esnektir. Mümkünse ikisini de kaydedin.

İstediğim alan adı başkasının elinde, ne yapabilirim?

Önce farklı uzantılara ve küçük varyasyonlara bakın. Alan adı kullanılmıyorsa sahibine ulaşıp satın almayı teklif edebilirsiniz; ancak bu her zaman mümkün ya da ekonomik olmayabilir. Çoğu durumda yakın ve akılda kalıcı bir alternatif bulmak daha hızlıdır.

Alan adını bir yıllığına mı almalıyım, uzun süreliğine mi?

Birden fazla yıllık kayıt, yenileme takibini azaltır. Hangi süreyi seçerseniz seçin otomatik yenilemeyi açık tutmanız ve iletişim bilgilerinizi güncel tutmanız en önemli güvencedir.

Alan adımı sonradan değiştirirsem sitem Google'daki yerini kaybeder mi?

Doğru planlanırsa kayıp en aza indirilebilir. Eski adreslerin tamamı yeni adreslere kalıcı olarak yönlendirilmeli ve arama motoru araçlarında adres değişikliği bildirilmelidir. Yine de geçiş döneminde dalgalanma yaşanabilir.

Alan adı aldım, site olmadan e-posta kullanabilir miyim?

Evet. Alan adının DNS ayarlarından e-posta servisini tanımlayarak site yapmadan da kurumsal e-posta kullanmaya başlayabilirsiniz.

İyi bir alan adı, sitenizin ve markanızın uzun yıllar taşıyacağı bir temel. Seçimi yaptıktan sonra sitenizi bu temel üzerine kurmak isterseniz web tasarım hizmetimiz kapsamında alan adı, e-posta ve site kurulumunu tek seferde planlayabiliriz. İhtiyacınızı kısaca yazarak teklif alabilirsiniz.