Bulut Bilişim nedir?
Diğer adları: Cloud computing, Bulut teknolojisi, Bulut hizmetleri
Bulut bilişim, sunucu, depolama, veritabanı, yazılım ve işlem gücü gibi bilişim kaynaklarının kendi donanımınızı almak yerine internet üzerinden, ihtiyaç duyduğunuz kadar ve genellikle kullandığınız kadar ödeyerek bir sağlayıcıdan kiralanması modelidir. Kaynaklar dakikalar içinde artırılıp azaltılabilir, internet bağlantısı olan her yerden erişilebilir ve donanım bakımıyla sağlayıcı ilgilenir.
Bulut bilişim nasıl çalışır?
Elektriği düşünün. Her işletme kendi jeneratörünü kurup bakımını yapmaz; şebekeye bağlanır, kullandığı kadar öder. Bulut bilişimde de sunucu odası kurmak, donanım almak ve bunları ayakta tutmak yerine büyük sağlayıcıların veri merkezlerindeki kaynakları kullanırsınız. "Bulut" ifadesi, bu kaynakların fiziksel olarak nerede durduğunu bilmenize gerek olmamasından gelir; ama aslında hepsi gerçek veri merkezlerindeki gerçek bilgisayarlardır.
Hizmet modelleri
Bulut hizmetleri, sorumluluğun ne kadarının sağlayıcıda kaldığına göre üç katmanda incelenir:
- IaaS (altyapı): Sanal sunucu, disk ve ağ kiralarsınız. İşletim sistemi ve üzerindeki her şey sizin sorumluluğunuzdadır. Bir VPS bu modele yakındır.
- PaaS (platform): Uygulamanızı yüklersiniz, sunucu yönetimini sağlayıcı yapar. Yazılım ekipleri için hızlı bir yoldur.
- SaaS (yazılım): Hazır uygulamayı tarayıcıdan kullanırsınız. Ayrıntılar için SaaS maddesine bakabilirsiniz.
Kurulum biçimleri
| Biçim | Anlamı | Tipik kullanıcı |
|---|---|---|
| Genel (public) bulut | Altyapıyı birçok müşteri paylaşır, kaynaklar mantıksal olarak ayrılır. | Küçük ve orta işletmeler, girişimler |
| Özel (private) bulut | Altyapı tek bir kuruma ayrılır. | Sıkı veri gereksinimleri olan kurumlar |
| Hibrit bulut | Şirket içi sistemler ile genel bulut birlikte kullanılır. | Eski sistemlerini kademeli taşıyan şirketler |
İşletmeniz için ne anlama gelir?
Bulutun küçük işletmelere en büyük faydası esnekliktir. Kapadokya'da bir balon turu acentesini düşünün: sezonda rezervasyon sitesine gelen trafik birkaç kat artıyor, kışın ise düşüyor. Kendi sunucusunu alsa yılın büyük kısmında boşa duracak bir donanıma para ödeyecek. Bulutta ise sezon öncesi kaynakları artırıp sonbaharda geri düşürebiliyor. Benzer şekilde dosyalarını bulut depolamada tutan bir ekip, ofise gelmeden de ortak belgeler üzerinde çalışabiliyor.
Paylaşılan sorumluluk
Bulut sağlayıcısı veri merkezinin fiziksel güvenliğinden, donanımdan ve temel altyapıdan sorumludur. Kimlerin erişebildiği, şifreler, güncellemeler ve verilerinizin yedeklenmesi ise kullandığınız modele göre büyük ölçüde sizin sorumluluğunuzdadır. Bulutta yaşanan veri sızıntılarının önemli bir kısmı sağlayıcının değil, kullanıcının yaptığı yapılandırma hatalarından kaynaklanır.
Sık yapılan hatalar
- Harcama limiti ve uyarı tanımlamadan kaynak açmak; unutulan bir test sunucusu ay sonunda sürpriz fatura çıkarabilir.
- Depolama alanlarını yanlışlıkla herkese açık bırakmak.
- Yönetici hesabında iki adımlı doğrulama kullanmamak.
- Sağlayıcıya bağımlılığı hiç düşünmemek: yalnızca o sağlayıcıya özgü servislerle kurulan bir sistemi taşımak zorlaşır.
- Kişisel verilerin hangi ülkede saklandığını kontrol etmemek; KVKK açısından güncel yurt dışı aktarım kurallarına bakılmalıdır.
Buluta geçerken nereden başlamalı?
Her şeyi bir anda taşımak yerine riski düşük alanlardan başlamak mantıklıdır: önce e-posta ve dosya paylaşımı, ardından yedekler, en son iş uygulamaları. Her adımda kimlerin erişeceğini ve aylık bütçeyi önceden belirleyin.
Bulut ile klasik hosting farkı
Klasik paylaşımlı hostingde sabit bir paket satın alırsınız; kaynaklar bellidir ve büyümek için paket değiştirirsiniz. Bulutta ise kaynaklar ihtiyaca göre esnek şekilde artırılıp azaltılabilir ve ücretlendirme çoğu zaman kullanıma göre yapılır. Basit bir tanıtım sitesi için klasik hosting hâlâ pratik bir seçenektir.
Bulut Bilişim hakkında sık sorulanlar
Verilerimi bulutta saklamak güvenli mi?
Büyük sağlayıcılar fiziksel ve teknik güvenlik konusunda küçük bir işletmenin tek başına kuramayacağı önlemler alır. Güvenliği asıl belirleyen, hesap erişimlerinin, şifrelerin ve paylaşım ayarlarının doğru yönetilmesidir.
Bulut kullanmak her zaman daha ucuz mu?
Hayır. Değişken ve dönemsel yüklerde genellikle avantajlıdır; sürekli ve tahmin edilebilir yüksek yüklerde ise uzun vadede kendi sunucunuz veya sabit fiyatlı bir sunucu daha ekonomik olabilir.