Prompt nedir?
Diğer adları: İstem, Komut, Yapay zekâ talimatı
Prompt, bir yapay zekâ modeline ne yapmasını istediğinizi anlatmak için yazdığınız talimat, soru veya bağlam metnidir. Sohbet asistanına yazılan bir cümle de, bir görsel üretme aracına verilen tarif de prompttur. Modelden alınan sonucun kalitesi, büyük ölçüde promptun ne kadar açık, bağlamlı ve amaca uygun yazıldığına bağlıdır.
Prompt neden bu kadar önemli?
Yeni işe başlayan, çok bilgili ama şirketinizi hiç tanımayan bir asistan düşünün. Ona yalnızca "Bir e-posta yaz" derseniz ne yazacağını tahmin etmek zorunda kalır. "Geciken siparişi için özür dileyen, kibar ama kısa, ücretsiz kargo kuponu öneren bir e-posta yaz; müşterinin adı Selin" derseniz işi ilk seferde doğru yapma ihtimali çok artar. Yapay zekâ modelleri de böyledir: bilgi hazinesi geniştir ama sizin durumunuzu bilmez.
İyi bir promptun parçaları
| Parça | Ne anlatır? | Örnek |
|---|---|---|
| Rol | Model hangi bakış açısıyla yanıt vermeli? | "Bir e-ticaret müşteri hizmetleri sorumlusu gibi yaz." |
| Görev | Tam olarak ne isteniyor? | "Aşağıdaki şikâyete yanıt taslağı hazırla." |
| Bağlam | Durumun arka planı nedir? | "Kargo firmasındaki aksaklık nedeniyle sipariş üç gün gecikti." |
| Kısıtlar | Nelere uyulmalı? | "En fazla 80 kelime, resmî ama sıcak bir dil, indirim vaat etme." |
| Biçim | Sonuç nasıl görünmeli? | "Konu satırı ve gövde olarak iki bölüm hâlinde ver." |
| Örnek | Beklenen çıktıya benzer bir örnek var mı? | Daha önce beğendiğiniz bir yanıtı eklemek. |
Önce ve sonra
Afyon'da sucuk ve kaymak satan bir çevrimiçi mağazanın sahibi, ürün açıklaması için şu promptu yazıyor:
Sucuk için ürün açıklaması yaz.
Sonuç, her markaya uyabilecek genel geçer bir metin oluyor. Aynı iş için geliştirilmiş prompt ise şöyle:
Afyon'da aile işletmesi olarak ürettiğimiz 500 gramlık dana kangal sucuk için e-ticaret ürün açıklaması yaz. Hedef kitle: büyükşehirde yaşayan, memleket lezzeti arayan 30-50 yaş arası alıcılar. Öne çıkar: yalnızca dana eti, katkı maddesi içermemesi, vakumlu soğuk zincir paket. Abartılı sağlık iddiası kullanma. 120 kelimeyi geçme, sonuna üç maddelik "Saklama koşulları" listesi ekle.
İkinci promptun sonucu doğrudan kullanılabilecek bir taslağa çok daha yakındır. Yine de içerikteki bilgilerin doğruluğunu yayımlamadan önce kontrol etmek gerekir.
Sık yapılan hatalar
- Tek kelimelik talimatlar: Model eksik bilgiyi genel varsayımlarla doldurur.
- Birden fazla işi tek promptta karıştırmak: Karmaşık işleri adımlara bölmek daha iyi sonuç verir.
- Olumsuz ifadeye boğmak: "Şunu yapma, bunu yapma" listesi yerine ne istediğinizi olumlu tarif edin.
- İlk sonuçta durmak: "Daha kısa yap", "Tonu daha samimi olsun" gibi takip talimatlarıyla sonucu iyileştirin.
- Gizli bilgi paylaşmak: Müşteri kişisel verilerini veya şifreleri prompta yazmayın.
Prompt enjeksiyonu nedir?
Yapay zekâ destekli bir chatbot veya yapay zekâ ajanı kullanıyorsanız bilmeniz gereken bir risk vardır: kötü niyetli bir kullanıcı veya bir web sayfasına gizlenmiş metin, modele "önceki talimatları unut ve şunu yap" diyerek sistemi amacından saptırmaya çalışabilir. Buna prompt enjeksiyonu denir. Modele verilen yetkilerin sınırlı tutulması ve kritik işlemlerde insan onayı istenmesi bu riski azaltır.
Prompt yazmak bir beceri mi?
Evet, ama gizemli bir uzmanlık değildir. Bir işi bir çalışana devrederken nasıl anlatıyorsanız, modele de öyle anlatmanız çoğu zaman yeterlidir. Sık kullandığınız iyi promptları bir belgede saklayıp ekiple paylaşmak, aynı kaliteyi tekrar tekrar elde etmenin en pratik yoludur.
Prompt hakkında sık sorulanlar
Prompt ne kadar uzun olmalı?
İşin karmaşıklığına göre değişir. Basit bir soru için bir cümle yeterlidir; marka diline uygun içerik veya belge analizi gibi işlerde birkaç paragraflık bağlam vermek sonucu belirgin şekilde iyileştirir.
Aynı prompt her seferinde aynı sonucu verir mi?
Genellikle hayır. Modeller yanıt üretirken bir miktar çeşitlilik içerir. Tutarlılık gerekiyorsa biçimi ve kısıtları netleştirmek ve örnek çıktı vermek farkı azaltır.